จากประสบการณ์ตรงของผู้เขียนที่เคยนั่งทำงานวิจัยเชิงปริมาณ (quant research) มาประมาณ 5 ปีในตลาดคริปโต ผมเคยเจอปัญหาคลาสสิกคือ "ทำไม Black-Scholes ที่แคลิเบรตจากตลาดจริงถึงทำนายราคาผิดเพี้ยน?" คำตอบอยู่ที่ค่า Implied Volatility (IV) ซึ่งไม่ได้เป็นค่าคงที่ตามทฤษฎี แต่มันขึ้นกับ "ราคาใช้สิทธิ์" (strike) และ "วันหมดอายุ" (expiry) เมื่อเรา plot ค่า IV เป็น 3 มิติ จะได้สิ่งที่เรียกว่า IV Surface บทความนี้จะพาคุณไปทีละขั้นตอน ตั้งแต่ดึงข้อมูล tick ย้อนหลังจาก Deribit ไปจนถึงการฟิตโมเดล SVI (Stochastic Volatility Inspired) และใช้ AI จาก HolySheep AI ช่วยตีความผลลัพธ์ครับ
1. IV Surface คืออะไร? มือใหม่ต้องรู้อะไรบ้าง?
- ออปชั่น (Option) = สัญญาที่ให้สิทธิ์ซื้อขาย Bitcoin ณ ราคาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า
- IV (Implied Volatility) = ตัวเลขที่บอกว่าตลาด "คาดว่า" ราคาจะแกว่งตัวแรงแค่ไหนในอนาคต ยิ่งสูงยิ่งแพง
- Strike = ราคาที่ใช้สิทธิ์ได้ เช่น 100,000 USD
- Expiry = วันหมดอายุของสัญญา
- IV Surface = กราฟ 3 มิติที่แกน X คือ Strike, แกน Y คือ Expiry, แกน Z คือค่า IV
- SVI = สูตรคณิตศาสตร์ที่อธิบาย "หน้าตา" ของ IV Surface ให้เรียบและทำนายต่อได้
คำแนะนำแบบเห็นภาพ: เปิดเว็บไซต์ Deribit.com → คลิกเมนู "Markets" → เลือก "Options" → คุณจะเห็นตารางราคาออปชั่น BTC ทุก strike และทุกวันหมดอายุ นี่คือข้อมูลดิบที่เราจะดึงมาผ่าน API
2. เตรียมเครื่องมือก่อนเริ่ม (ใช้เวลา 5 นาที)
# เปิด Terminal หรือ Command Prompt แล้วพิมพ์ทีละบรรทัด
python -m venv iv_env
source iv_env/bin/activate # สำหรับ Mac/Linux
iv_env\Scripts\activate # สำหรับ Windows
pip install requests pandas numpy scipy matplotlib py_vollib
- requests = สำหรับเรียก API ของ Deribit
- pandas = จัดการข้อมูลตาราง
- numpy / scipy = คำนวณคณิตศาสตร์และฟิตสมการ
- matplotlib = วาดกราฟ 3 มิติ
- py_vollib =
แหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง
บทความที่เกี่ยวข้อง